Và mỗi độ tháng Ba về, đi dạo quanh khu rừng nhỏ ở vùng Xemilucki, ngoại ô thành phố Voronezh, thấp thoáng dưới và trên lớp tuyết mỏng đương tan, những chùm hoa Xuyên Tuyết xuất hiện thành từng dãy, từng hàng xanh mướt. Chúng căng đầy nhựa sống, rung rinh màu hoa trắng sữa mỗi lần gió xuân phảng phất.
Tháng Ba đã về. Ánh nắng mỏng của mùa xuân bắt đầu phản chiếu nhẹ trên những khoảng đất trống phủ đầy tuyết trắng, trong khu rừng phong và sồi già, chạy dọc theo dòng sông Đông hiền hoà uốn lượn. Đất trời vùng Đất Đen của xứ Bạch Dương còn se lạnh, mờ ảo trong làn sương sớm hòa cùng ánh nắng ban mai. Thỉnh thoảng từng cơn gió ùa về, làm mấy cành cây hai bên bìa rừng rung rinh, đung đưa trong không gian tĩnh mịch. Mấy chùm lá khô dưới gốc cây vừa hé lộ sau khi tuyết tan nhẹ, nhẹ bay lên trong gió. Tháng Ba về, tuyết bắt đầu tan ở vùng ngoại ô Voronezh. Vạn vật bắt đầu chuyển động, mang theo linh khí và sức sống. Muôn loài chờ đợi tháng Ba về, chờ tuyết tan nhanh để hồi sinh.
Không hẳn tất cả vạn vật đều chờ tuyết tan để hồi sinh. Có một loài hoa đặc biệt, chọn một cách sống khác. Đó là hoa Xuyên Tuyết (Подснежник). Chúng có sức sống mãnh liệt, hấp thụ năng lượng và tích tụ dưới tầng đất sâu. Suốt mùa đông giá rét, chúng ẩn mình chờ đợi dưới lớp băng tuyết dày. Và mỗi độ ánh nắng tháng Ba chiếu sáng, cảm nhận lớp băng dần tan đi. Những chồi non của hoa Xuyên Tuyết trở dậy, cựa mình. Chúng hút dòng dưỡng chất từ đất mẹ, rồi mạnh mẽ xuyên qua lớp băng lạnh buốt, đưa chồi non lên mặt đất, để hấp thụ ánh dương, sinh khí của đất trời tháng Ba. Hoa Xuyên Tuyết thật phi thường!
Vậy nên, người ta thường dành những mỹ từ để gắn với loài hoa nhỏ bé, trong sáng mà mạnh mẽ này. Xuyên Tuyết mang biểu tượng của hy vọng, niềm tin và sức sống. Người ta nói về hoa Xuyên Tuyết, là nói về niềm hy vọng của mùa xuân, sẽ mang lại hạnh phúc và những thay đổi tốt đẹp; với niềm tin là cái giá lạnh của mùa đông sẽ qua đi và sự ấm áp, thịnh vượng và sung túc của mùa xuân đang chờ đón. Ngoài ra, với những nụ hoa trắng như tuyết và bé nhỏ, hoa Xuyên Tuyết còn được gắn liền với sự tinh khiết, trong trắng và mong manh.
Có một truyền thuyết kể rằng: Ngày xửa ngày xưa, nữ thần Mùa Xuân đã chiến đấu với thần Mùa Đông để giành quyền cai quản muôn loài. Trong lúc chiến đấu, nữ thần Mùa Xuân bị đâm vào ngón tay, những giọt máu của nữ thần rơi xuống đất. Từ những giọt máu đó đã xuất hiện bông hoa Xuyến Tuyết. Loài hoa trở thành biểu tượng cho hy vọng, niềm tin chiến thắng, cho sự ấm áp trước cái lạnh giá, cho khát vọng hạnh phúc.
Cũng có một truyền thuyết khác kể rằng: Nữ thần hoa Flora đã tạo ra các bộ đồ trang phục tham dự lễ hội cho các loài hoa và cây cỏ. Xuyên Tuyết có một bộ trang phục trắng như tuyết. Nhưng rồi chàng Tuyết (Снег) xuất hiện, và không có trang phục tham gia lễ hội. Mọi loài hoa đều phớt lờ yêu cầu của chàng và không chia sẻ trang phục. Chỉ có hoa Xuyên Tuyết tặng một vài cánh hoa trắng của mình cho chàng Tuyết. Từ đó, họ luôn bên cạnh nhau và không thể tách rời.
Theo các nhà nghiên cứu, hoa Xuyên Tuyết có tên khoa học là Galanthus. Tên gọi này bắt nguồn từ hai từ tiếng Hy Lạp – “gála” (sữa) và “ánthos” (hoa), có nghĩa là loài hoa màu sữa. Tên gọi này xuất phát từ màu sắc của loài hoa. Tên gọi phổ biến của hoa Xuyên Tuyết được giải thích một cách đơn giản là: Loài hoa màu trắng, chồi non có khả năng xuyên lớp tuyết để mọc lên trên mặt đất. Tên tiếng Nga của hoa Xuyên Tuyết là “Подснежник”, bao gồm tiền tố “Под” – dưới và từ “Снег” (tuyết), gắn liền với sự xuất hiện của loài hoa này “dưới tuyết” vào đầu mùa xuân.
Xuyên Tuyết là một loại cây thân củ sống lâu năm thuộc họ hoa loa kèn. Cây có độ cao khoảng 25-30 cm, có lá dài màu xanh lục lam. Hoa đơn, màu trắng, có mùi thơm; bao quanh mỗi bông hoa có đài ngắn màu xanh. Theo thống kê, có khoảng 18 giống loài hoa Xuyên Tuyết được tìm thấy trong tự nhiên và có thêm một số loài là loài giống lai. Ở Liên bang Nga và các nước thuộc Liên Xô trước đây, các nhà khoa học đã tìm thấy ít nhất 12 giống loài thực vật này. Ở khu vực như Biển Đen và Biển Caspi, vùng Trung và Nam Âu, vùng Kavkaz có thể tìm thấy 16 giống loài hoa Xuyên Tuyết. Một số loài cây loài Xuyên Tuyết được liệt kê trong Sách đỏ của Liên bang Nga, rất quý hiểm và được bảo vệ.
Tùy thuộc vào khí hậu, chúng nảy mầm vào tháng 2 đến tháng 4 và thường nở hoa trong 2 tuần. Đây là loài cây sinh trưởng ngắn ngày. Toàn bộ chu kỳ sinh trưởng bắt đầu và kết thúc từ 2 đến 2,5 tháng. Kể từ mùa xuân năm trước, cây đã tích lũy nguồn dinh dưỡng trong củ. Đồng thời, các thành phần cơ bản của cây (như thân, lá, hoa) phát triển cho năm tiếp theo đã dần được hình thành. Chúng phát triển chậm dưới tuyết và nhanh chóng vươn lên mặt đất khi thời tiết ấm áp vừa xuất hiện. Chỉ trong một thời gian ngắn, dưới làn tuyết lạnh, xuất hiện những chồi non xuất hiện, sau đó là những chiếc lá xanh đậm, và từ búp ở ngọn cây nở ra bông hoa 6 cánh, có mùi thơm nhẹ. Thời gian ra hoa kéo dài khoảng 1 tháng, hoa được thụ phấn nhờ ong, sau đó quả được hình thành; quả dạng nang thịt có hạt. Vào cuối tháng 5, cây Xuyên Tuyết rũ xuống và nằm trên mặt đất. Hạt của cây có phần phụ nhiều nước được kiến dùng làm thức ăn và giúp hoa Xuyên Tuyết tiếp tục sinh sôi, phát triển ra xa.
Hoa Xuyên Tuyết thường mọc hoang dại khắp ở nhiều nơi. Loài này có thể được trồng làm hoa cây cảnh. Củ hoa được thu lượm để trồng theo nhóm lớn, trên bồn hoa hoặc dọc theo những con đường nhỏ, chỗ lối đi vào nhà vườn. Hoa Xuyên Tuyết rất dễ trồng và dễ nhân giống bằng hạt và củ. Vào mùa xuân, chúng cần đủ độ ẩm để đâm chồi, vươn lên mặt đất. Trong y học dân gian, hoa Xuyên Tuyết có thể được dùng để làm thuốc mỡ làm ấm, điều trị các bệnh về da và viêm khớp. Theo các nghiên cứu, hoa Xuyên Tuyết có chứa chất galantamine, được dùng chữa chứng giảm trí nhớ ở người già. Tuy nhiên, đây là một loại cây có củ, quả, thân và hoa chứa độc, có thể gây ra các triệu chứng như nôn và đau bụng. Cho nên, hoa có thể hái để ngắm, mà cây không thể ăn.
Hoa Xuyên Tuyết có thể chống chịu sương giá và tuyết rơi. Chúng âm thầm cựa mình trong giá lạnh. Và chỉ cần cảm nhận chút hơi ấm từ ánh nắng mùa xuân, từng chùm chồi non lập tức vươn vai đứng dậy, xuyên qua lớp tuyết dày và lạnh. Chúng hướng về phía ánh sáng ấm áp, đón bầu không khí tươi mát của mùa xuân. Và hút linh khí của trời đất để bung nở thành những chiếc chuông màu trắng sữa, mang vẻ đẹp tinh khôi và thanh khiết.
Và mỗi độ tháng Ba về, đi dạo quanh khu rừng nhỏ ở vùng Xemilucki, ngoại ô thành phố Voronezh, thấp thoáng dưới và trên lớp tuyết mỏng đương tan, những chùm hoa Xuyên Tuyết xuất hiện thành từng dãy, từng hàng xanh mướt. Chúng căng đầy nhựa sống, rung rinh màu hoa trắng sữa mỗi lần gió xuân phảng phất. Thi thoảng hoa Xuyên Tuyết được mang ra bày bán ở ven đại lộ Lênin, hay trên con phố nhỏ đường Khalzunova, chỗ gần kí túc xá số 7 Trường Đại học Quốc gia Voronezh. Mấy bà già ở nông thôn thường đi hái từng chùm hoa Xuyên Tuyết, cuộn gọn gàng vào trong miếng giấy báo cũ, rồi được buộc chặt bằng chiếc dây chun màu đỏ. Hoa được hái trong vườn hoặc trong bìa rừng từ sáng sớm, rồi mang lên thành phố giữa trưa. Trên mấy bông hoa còn đọng đôi giọt sương đêm sót lại.
Những chùm hoa Xuyên Tuyết được người bán chào mời khách đi đường với giá từ 50 đến 100 rúp, tuỳ kiểu bó và giống hoa. Khách đi đường rảo bước, rồi chợt đứng lại trước giỏ đựng hoa kiểu cũ. Khách nhẹ cầm bó hoa chuông trắng tinh, chậm rãi đưa chùm hoa lên ngửi và cảm nhận thật sâu mùi hương thơm thoảng giữa khung trời còn se lạnh. Mùi hương quen thuộc, và sắc hoa Xuyến Tuyết thân thương. Cảm giác đó thật khó tả, mà xao xuyến không nguôi mỗi độ tháng Ba về./.
Minh Tuấn
Để lại một phản hồi